Dziękuję Ci, że poświęcisz 5 minut na przeczytanie tego o czym chciałem Ci powiedzieć. Jestem współpomysłodawcą obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej „Dowody Pamięci” i jednocześnie pełnię w niej rolę Zastępcy Pełnomocnika Komitetu. W ramach inicjatywy ustawodawczej walczymy o Twój dostęp do dokumentacji po zmarłych osobach przechowywanej w urzędach miast i gmin, do której ponad połowa urzędów w Polsce utrudnia bądź uniemożliwia dostęp nawet tak bliskim jak dzieciom osób zmarłych. Wszystko przez wpisanie w ustawę o dowodach osobistych przepisu, który jako warunek dostępu nakazuje wykazanie interesu prawnego. Problem w tym, że w polskim prawie nie ma definicji interesu prawnego ani jego wykazania, stąd urzędy decydują o Twoim dostępie tak jak im się podoba – wybiórczo.
Podam Ci przykład z powiatu garwolińskiego. W powiecie tym oddzielnymi jednostkami są Urząd Miasta Łaskarzewa i Urząd Gminy Łaskarzew. Urząd Miasta Łaskarzewa udostępni Ci dokumentację bez problemu, natomiast Urząd Gminy Łaskarzew nie udostępni Ci dokumentacji. Co ciekawe – oba urzędy mieszczą się w tym samym budynku. Jedne urzędy udostępniają – inne nie chcą udostępnić nawet dziecku osoby zmarłej. Zobaczy przykład odmowy poniżej
Dokumentacja, o której dostęp walczymy jako środowisko genealogiczne to tzw. koperty dowodowe czyli dokumentacja związana z wydawaniem dowodów osobistych. Pierwsze obowiązkowe dowody osobiste pojawiły się w Polsce w 1952 roku. Jeśli zmarła Twoja babcia/dziadek nawet w 2010 roku to w 1952 roku złożył tam obszerną dokumentację w tym zdjęcie, którego nikt nigdy nie widział. Często w taką dokumentację składano przedwojenne dokumenty np. niemieckie kenkarty.
Dokumentacja ta może być dla Ciebie cenna! Dla mnie jest. Znalazłem w niej zdjęcie zmarłego taty jak miał 18 lat. Zdjęcie takie nie zachowało się w archiwum rodzinnym.
26 października 2025 roku wraz ze członkami komitetu – Patrycją i Kubą złożyliśmy w biurze podawczym Kancelarii Sejmu pierwsze 1000 podpisów, które zarejestrowały Komitet Inicjatywy
Materiał filmowy o tym możesz obejrzeć w linku – https://krakow.tvp.pl/89149929/spolecznicy-chca-dostepu-do-kopert-dowodowych-projekt-ustawy-w-sejmie
9 października Marszałek Sejmu postanowił o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu inicjatywy. Od tego czasu do 9 stycznia 2026 roku mamy czas na zebranie i dostarczenie 99 tys. podpisów z całej Polski. Faktycznie będziemy chcieli, by one spłynęły do końca roku 2025 byśmy mieli czas je również policzyć.
Mimo, że w inicjatywie ustawodawczej teoretycznie 100 tys. podpisów jest zbierane przez okres 3 miesięcy jest to fikcją! Marszałek Sejmu podpisał pismo 9 października 2025 roku, a doręczono nam je 21 października 2025 roku. Od tego momentu zgodnie z ustawą musieliśmy ogłosić w ogólnopolskiej prasie fakt decyzji Marszałka. Pierwsze wolne miejsce na takie ogłoszenie znaleźliśmy dopiero 27 października 2025 roku. Ukradziono nam możliwość zbierania podpisów do 26 października.
Z tego też m.in. powodu, ale przede wszystkim z powodu braku Twojego dostępu do arcyciekawej dokumentacji – bardzo proszę Cię o zebranie podpisów wśród swojej rodziny, znajomych i wysłanie ich do mnie jako do zastępcy pełnomocnika komitetu.
Podpisy należy dostarczyć InPostem – to kwestia rzetelności dostawy (z dnia na dzień) i bezpieczeństwa podpisów (przesyłka rejestrowana). Mój adres skrzynki InPost to: SBN04M. Dane do wysłania: mail: twoiprzodkowie@gmail.com, telefon 513*902*683.
Szczegóły inicjatywy oraz sam projekt znajdziesz na stronie https://dowodypamieci.pl/
Możesz też polubić nasz fanpage https://www.facebook.com/dowodypamieci
Na stronie internetowej znajdziesz formularz do zbierania podpisów. Tam też jest instrukcja zbierania podpisów https://dowodypamieci.pl/formularz-poparcia/
Pobierz go i wydrukuj w orientacji poziomej w tylu egzemplarzach ile uznasz za stosowne. W formularzu co do zasady nie ma nic skomplikowanego – natomiast warto doprecyzować, że adres zamieszkania – to ten co osoba podpisująca jest zarejestrowana jako wyborca w urzędzie. Np. jeśli ktoś mieszka w Warszawie a przyjeżdża głosować w wyborach w Garwolinie – to adres wpisuje się ten „garwoliński”. Oczywiście możesz spotkać się z oporem osoby podpisującej co do podania PESELu. Temat ten jest mi znany – nie mamy jako komitet wpływu na wymóg ustawowy podania tego numeru – natomiast my jako komitet odpowiadamy za bezpieczeństwo tych danych. Warto przy okazji poinformować osobę podpisującą mającą wątpliwości co do PESELu – że można zastrzec go w urzędzie w 10 minut – być moża taka osoba o tym nie wie.
Jeśli masz jakieś pytania, pomysły, chcesz wspomóc zbieranie podpisów w jeszcze inny sposób – nie krępuj się i pisz lub dzwoń do mnie! Od 20 lat poświęcam czas by setki jak nie tysiące ludzi miało dostęp do wiedzy o swoich przodkach indeksując księgi metrykalne i udostępniając je za darmo w Internecie. Tym razem walczę o Twój dostęp do dokumentacji po zmarłych bliskich. Bardzo wierzę, że nie zawiedziesz mnie!
Sebastian Jędrych – twoiprzodkowie.pl
Zastępca Pełnomocnika Komitetu Inicjatywy Obywatelskiej „Dowody Pamięci”